اجازه کار و اشتغال: کار در آلمان به عنوان یک خارجی

مجوز کار، تأیید مقامات مهاجرتی است که به یک خارجی اجازه کار در آلمان را می‌دهد. حق کار در آلمان به طور خودکار در هر مجوز اقامتی گنجانده نمی‌شود. مجوز کار یک سند اضافی نیست.

این صرفاً یک ورودی در مجوز اقامت الکترونیکی است. اینکه آیا یک خارجی اجازه کار در آلمان را دارد یا خیر، در درجه اول به کشور مبدا و مجوز اقامتی که از قبل دارد بستگی دارد.

این مقاله نشان می‌دهد که کدام اتباع خارجی به مجوز کار نیاز ندارند، مجوز کار چیست و کدام مجوزهای اقامت به دارنده آن حق کار می‌دهد.

اگر به دنبال راهی سریع برای اخذ مجوز کار هستید، نقشه فرصت‌ها ممکن است برای شما جذاب باشد.

آیا در آلمان به مجوز کار نیاز دارید؟ کار کردن در یک کشور خارجی چالش‌های زیادی را به همراه دارد. ما می‌خواهیم به شما کمک کنیم تا حداقل بر موانع قانونی غلبه کنید. ما به عنوان وکلای باتجربه مهاجرت، در این گام مهم از شما حمایت می‌کنیم.
برای مشاوره اولیه هر زمان که خواستید با ما تماس بگیرید!

کدام اتباع خارجی اجازه کار در آلمان را دارند؟

خارجی‌ها به طور خودکار اجازه کار در آلمان را ندارند. اینکه چه کسی و چه زمانی اجازه کار در آلمان را دارد، به کشور مبدا و وضعیت اقامت آنها بستگی دارد. گروه‌های مختلف بر اساس کشور مبدا از هم متمایز می‌شوند.

همه افرادی که تبعه یک کشور عضو اتحادیه اروپا (EU) هستند می‌توانند بدون ویزا و بدون نیاز به مجوز کار جداگانه وارد آلمان شوند و در آن کار کنند. این یکی از آزادی‌های اساسی اتحادیه اروپا است که شامل آزادی جابجایی و جابجایی آزاد خدمات نیز می‌شود.

همین امر در مورد اتباع کشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپا نیز صدق می‌کند. EEA مخفف منطقه اقتصادی اروپا است. علاوه بر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، این شامل لیختن اشتاین، نروژ و ایسلند نیز می‌شود. علاوه بر شهروندان منطقه اقتصادی اروپا و اتحادیه اروپا، اتباع سوئیس نیز می‌توانند بدون ویزا وارد آلمان شوند و در آنجا کار کنند.

کشورهای ثالث

همه کشورها به غیر از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا، کشورهای ثالث محسوب می‌شوند. اتباع کشورهای ثالث معمولاً برای ورود به کشور نیاز به ویزا دارند و باید برای اجازه اقامت به همراه مجوز کار مربوطه درخواست دهند.

یک استثنا در مورد برخی کشورهای ثالث وجود دارد. این کشورها عبارتند از استرالیا، اسرائیل، ژاپن، کانادا، جمهوری کره (کره جنوبی)، نیوزیلند، پادشاهی متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی و ایالات متحده آمریکا (به اصطلاح “بهترین دوستان”). اتباع این کشورها می‌توانند بدون ویزا وارد آلمان شوند، اما باید برای اجازه اقامت و اجازه کار درخواست دهند.

مورد خاص بریتانیای کبیر

با خروج بریتانیا و ایرلند شمالی از اتحادیه اروپا در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰، آزادی‌های اساسی اتحادیه اروپا دیگر در آنجا اعمال نمی‌شود. بنابراین، شهروندان بریتانیایی برای کار در آلمان و اتحادیه اروپا به اجازه کار نیاز دارند.

اتباع بریتانیایی که پیش از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ به عنوان کارمند، خوداشتغال مستقر در آلمان یا کارگران برون‌مرزی بریتانیایی در آلمان مشغول به کار بوده‌اند، می‌توانند به کار خود در آلمان ادامه دهند.

مجوز کار چیست؟

مجوز کار، ورودی در مجوز اقامت الکترونیکی است که تأیید می‌کند یک خارجی مجاز به کار در آلمان است.

اگر استخدام مجاز نباشد، اما پس از درخواست امکان‌پذیر باشد، در آن ذکر می‌شود: « استخدام فقط با تأیید مقامات مهاجرت ». در شرایط خاص، ممکن است یک خارجی (هنوز) اجازه کار نداشته باشد و بنابراین ممنوعیت کار اعمال می‌شود که با عبارت « اشتغال مجاز نیست » مشخص شده است.

سایر انواع شامل مجوزهای کار محدود و نامحدود است. در مجوز کار محدود ، مجوز اقامت الکترونیکی مشخص می‌کند که کدام کارفرما و تا چه حد اشتغال مجاز است. در این حالت، معمولاً قبل از شروع شغل دیگر، باید برای مجوز کار جداگانه درخواست شود. استثنائات این قانون فقط در مورد دارندگان کارت آبی اتحادیه اروپا اعمال می‌شود.

اگر در مجوز اقامت الکترونیکی شما عبارت « اشتغال مجاز » درج شده باشد، شما مجوز کار نامحدود دارید و می‌توانید بدون نیاز به تأیید قبلی از سوی مقامات مهاجرت، شروع به کار کنید.

اشتغال یا کار پردرآمد

مجوز اقامت الکترونیکی بین اشتغال و اشتغال درآمدزا تمایز قائل می‌شود. در این زمینه، اشتغال فقط به اشتغال وابسته اشاره دارد. این در شرایطی است که شما توسط کارفرمای خود استخدام شده و برای او کار می‌کنید.

اصطلاح «اشتغال درآمدزا» به عنوان یک اصطلاح کلی، امکان دنبال کردن خوداشتغالی، مثلاً کار آزاد، را نیز شامل می‌شود.

اگر فقط استخدام مجاز باشد، فرد فقط می‌تواند به عنوان کارمند کار کند و نمی‌تواند صرفاً خوداشتغالی را انتخاب کند. اگر استخدام درآمدزا مجاز باشد، فرد می‌تواند به عنوان کارمند کار کند یا خوداشتغال شود.

اتباع خارجی چه زمانی به مجوز کار نیاز دارند؟

اگر به عنوان پناهنده به آلمان آمده‌اید و درخواست پناهندگی داده‌اید، قبلاً به عنوان پناهنده شناخته شده‌اید، از حمایت تکمیلی برخوردار هستید یا حکم تعلیق موقت اخراج شما صادر شده است، اینکه آیا اجازه کار دارید یا خیر، به وضعیت خاص شما بستگی دارد. به طور کلی، در سه ماه اول اقامت خود در آلمان اجازه کار ندارید.

پناهجویانی که هنوز در مورد درخواست پناهندگی آنها تصمیمی گرفته نشده است

اگر درخواست پناهندگی داده‌اید، پس از سه ماه حق دریافت اجازه کار دارید، مشروط بر اینکه ملزم به زندگی در مرکز پذیرش نباشید. اگر به عنوان پناهجو ملزم به زندگی در مرکز پذیرش هستید و فرزندان خردسال دارید، می‌توانید پس از شش ماه کار کنید. پس از نه ماه، حتی اگر ملزم به زندگی در مرکز پذیرش باشید، می‌توانید به عنوان پناهجو کار کنید.

اگر به عنوان پناهجو از یک کشور به اصطلاح امن آمده‌اید، به بازار کار دسترسی ندارید.

در حال حاضر، کشورهای زیر به عنوان کشورهای مبدا امن در نظر گرفته می‌شوند: آلبانی، بوسنی و هرزگوین، گرجستان، غنا، کوزوو، جمهوری مقدونیه یوگسلاوی سابق (مقدونیه شمالی)، مونته‌نگرو، جمهوری مولداوی، سنگال و صربستان.

تحمل

اگر درخواست پناهندگی شما رد شود و به عنوان پناهنده یا ذینفع حمایت تکمیلی شناخته نشوید، معمولاً فقط تعلیق موقت اخراج دریافت خواهید کرد. اگر ملزم به زندگی در یک مرکز پذیرش باشید، می‌توانید پس از شش ماه کار کنید. اگر ملزم به زندگی در یک مرکز پذیرش نباشید، می‌توانید پس از سه ماه تعلیق موقت اخراج کار کنید.

اگر شما مسئول مانع اخراج خود هستید یا اگر با روند اخراج همکاری نمی‌کنید، اجازه کار ندارید. اگر شما فردی با وضعیت اقامت تحمل‌شده هستید و از یک کشور مبدا امن آمده‌اید، نیز اجازه کار ندارید.

درخواست مجوز کار

اگر پناهجو هستید یا حکم تعلیق موقت اخراج دارید، باید برای اجازه کار نیز از اداره مهاجرت درخواست دهید. همین امر در صورتی که در اجازه اقامت شما عبارت «استخدام فقط با رضایت اداره مهاجرت» درج شده باشد، نیز صدق می‌کند.

پناهجویان، پناهندگان شناخته شده و افراد دارای حمایت تکمیلی

اگر درخواست پناهندگی تأیید شود و وضعیت پناهندگی اعطا شود، دسترسی نامحدود به بازار کار وجود دارد. پناهندگان شناخته شده و کسانی که حمایت فرعی دریافت کرده‌اند نیز دسترسی نامحدود به بازار کار دارند. آنها همچنین مجاز به کار مستقل هستند.

مجوز اقامت همچنین شامل مجوز کار مربوطه در مجوز اقامت الکترونیکی است. در این موارد، هیچ درخواست یا تأییدی از سوی مقامات مهاجرتی لازم نیست.

اجازه اقامت

هر کسی که دارای مجوز اقامت دائم (ماده ۹ قانون اقامت آلمان) یا مجوز اقامت طولانی مدت اتحادیه اروپا (ماده ۹a قانون اقامت آلمان) باشد، می‌تواند بدون محدودیت، هرگونه شغلی را انتخاب کند یا هرگونه فعالیت خوداشتغالی را دنبال کند. تأیید قبلی از سوی مقامات مهاجرتی لازم نیست.

عبارت استاندارد «اجازه اشتغال» روی مجوز اقامت چاپ می‌شود.

چگونه می‌توانم در آلمان به طور مستقل کار کنم؟

هر کسی که به عنوان تبعه کشور ثالث به آلمان می‌آید و مایل به خوداشتغالی در اینجا است، می‌تواند با اجازه اقامت به منظور خوداشتغالی مطابق با بخش ۲۱ قانون اقامت یا با مجوز ویژه از مقامات مهاجرت برای تکمیل اجازه اقامت موجود خود، این کار را انجام دهد.

برای دریافت چنین اجازه اقامتی طبق بخش ۲۱ قانون اقامت، سه الزام زیر باید به طور جمعی رعایت شوند:

• یک منفعت اقتصادی یا یک نیاز منطقه‌ای برای فعالیت وجود داشته باشد.
• انتظار می‌رود این فعالیت تأثیر مثبتی بر اقتصاد داشته باشد.
• تأمین مالی برای اجرای فعالیت توسط تعهد وام تضمین یا تضمین می‌شود.

اینکه آیا این الزامات برآورده می‌شوند یا خیر، عموماً تنها در صورتی قابل ارزیابی است که خوداشتغالی برنامه‌ریزی‌شده مبتنی بر یک ایده تجاری مناسب باشد و متقاضی صلاحیت‌های لازم را داشته باشد. با این حال، تسهیلاتی نیز بر اساس معاهدات بین‌المللی (مانند توافق‌نامه‌های تأسیس) وجود دارد.

فارغ التحصیلان دانشگاه های آلمان، محققان و دانشمندان

گروه‌های خاصی از افراد مشمول رویه‌های ساده‌شده برای درخواست اجازه اقامت طبق بخش ۲۱ قانون اقامت آلمان (AufenthG) هستند. فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های دولتی یا دانشگاه‌های مورد تأیید دولت یا مؤسسات آموزشی مشابه در آلمان، برخلاف الزامات مشخص‌شده در بند ۱، می‌توانند طبق بخش ۲۱ قانون اقامت آلمان (AufenthG) اجازه اقامت دریافت کنند.

همین امر در مورد محققان یا دانشمندانی که دارای مجوز اقامت تحت بندهای ۱۸b، ۱۸d یا ۱۹c بند ۱ قانون اقامت آلمان (AufenthG) یا کارت آبی اتحادیه اروپا هستند نیز صدق می‌کند. خوداشتغالی مورد نظر باید مرتبط با تحصیلات یا کار علمی آنها باشد.

داشتن مجوز اقامت دیگر (ماده ۲۱ بند ۶ قانون اقامت)

افرادی که از قبل در آلمان اقامت دارند و دارای مجوز اقامت دیگری هستند، می‌توانند ضمن حفظ آن مجوز اقامت، به خوداشتغالی بپردازند، حتی اگر شرایط مندرج در بند ۱ را نداشته باشند. با این حال، دانش یا صلاحیت‌های لازم برای انجام این فعالیت باید وجود داشته باشد.

نتیجه‌گیری: اجازه کار

• اجازه کار و اجازه اقامت: اجازه کار، مدخلی در اجازه اقامت الکترونیکی است و تعیین می‌کند که آیا و تا چه حد یک خارجی مجاز به کار در آلمان است. این امر به کشور مبدا و اجازه اقامت مربوطه بستگی دارد.
  
• دسترسی رایگان به اشتغال برای اتباع اتحادیه اروپا/منطقه اقتصادی اروپا: اتباع اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا (EEA) و همچنین سوئیس نیازی به مجوز کار ندارند و می‌توانند بدون ویزا وارد آلمان شوند و در آنجا کار کنند.
  
• مقررات مربوط به اتباع کشورهای ثالث: اتباع کشورهای ثالث (خارج از اتحادیه اروپا/منطقه اقتصادی اروپا) عموماً به ویزا و اجازه اقامت به همراه مجوز کار نیاز دارند. برخی از اتباع کشورهای ثالث (به عنوان مثال، از استرالیا، ژاپن، ایالات متحده آمریکا) می‌توانند بدون ویزا وارد شوند اما باید برای اجازه کار در آلمان درخواست دهند.
  
• مورد خاص بریتانیای کبیر: پس از برگزیت، شهروندان بریتانیایی به مجوز کار نیاز دارند، مگر اینکه قبلاً در آلمان کار کرده باشند یا قبل از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ در آلمان کار کرده باشند.
  
• اجازه کار برای پناهجویان و افراد دارای اقامت موقت: پناهجویان پس از سه ماه اجازه کار دارند، مشروط بر اینکه ملزم به زندگی در مرکز پذیرش نباشند. افراد دارای اقامت موقت می‌توانند پس از شش ماه کار کنند، مشروط بر اینکه از کشور مبدا امنی نیامده باشند یا اخراج آنها با مانعی مواجه نشود. در بیشتر موارد، اجازه کار باید از اداره مهاجرت درخواست شود.
  
• خوداشتغالی برای اتباع کشورهای ثالث: اتباع کشورهای ثالث می‌توانند با مجوز اقامت ویژه برای خوداشتغالی (ماده ۲۱ قانون اقامت آلمان) کار کنند، در صورتی که این امر به منافع اقتصادی یا نیازهای منطقه‌ای کمک کند، اثرات اقتصادی مثبتی مورد انتظار باشد و تأمین مالی تضمین شده باشد. فارغ التحصیلان دانشگاه‌های آلمان، دانشمندان و محققان مشمول شرایط درخواست ساده‌تری هستند.

سوالات متداول: اجازه کار

اعتبار تصویر: عکاس | stock.adobe.com